آموزش خرید گواهی سپرده نقره در بورس کالا

در سال‌های اخیر، استقبال از معاملات گواهی سپرده کالایی نقره در بورس کالا رشد قابل‌توجهی داشته است. این ابزار مالی، بستری شفاف و قانون‌مند برای سرمایه گذاری در نقره فراهم کرده و به افراد امکان می‌دهد بدون خرید و نگهداری فیزیکی، مالک شمش نقره باشند. در این مطلب، به‌صورت کامل توضیح داده‌ایم گواهی شمش نقره چیست، نحوه‌ی عملکرد آن چگونه است، چه مزایا و محدودیت‌هایی دارد و مراحل خرید و تحویل آن از بورس کالا به چه صورت انجام می‌شود.

گواهی شمش نقره چیست؟

خرید نقره با عیار ۹۹۹٫۹ که به صورت دیجیتال با پشتوانه صد در صد فیزیکی که در انبارهای بورس کالا نگهداری می‌شود تعریفی ساده و کوتاه از گواهی شمش نقره است. هر گواهی سپرده نقره یک برگه است و هر برگه شامل ۱ گرم نقره می‌شود و مالکیت آن به صورت آنلاین و قانونی به نام خریدار گواهی شمش نقره ثبت می‌شود.

تا همین چند سال پیش، خرید نقره فیزیکی تنها راه سرمایه گذاری در این فلز گران‌بها بود که شامل شمش و ساچمه نقره می‌شد که باید آن را در گاوصندوق نگهداری می‌کردید و با دغدغه تقلب در خرید و فروش و نوسانات قیمت و مشکلات بازار سر و کله می‌زدید.

اما اکنون دنیای سرمایه گذاری روی این فلز با ارزش وارد فاز جدیدی شده و همه افراد می‌توانند مالک نقره باشند و به معامله نقره در بازار بپردازند. این ابزار نوین همان گواهی شمش نقره است.

با این سند دیجیتال، نقره به نوعی دارایی مالی قابل معامله، مانند سهام شرکت‌ها و گواهی طلا تبدیل شده و بهترین راه شفاف و کم هزینه برای خرید و فروش نقره است. با این حال، هدف این ابزار فقط سهولت در خرید نیست، تا پیش از گواهی شمش نقره، بازار نقره در ایران پراکنده، غیرشفاف و اغلب غیررسمی بود.

تا اینجا که دانستید گواهی شمش نقره چیست، شاید حالا بخواهید بدانید این گواهی دقیقا چطور عمل می‌کند و چرا این‌قدر مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است؟

چگونه گواهی شمش نقره کار می‌کند؟

بسیاری از خریداران نقره‌ی فیزیکی، به دلیل نبود قیمت واحد و نوسان‌های بازار آزاد با ریسک ضرر یا خرید نقره تقلبی مواجه می‌شدند. اما ورود گواهی شمش نقره این مشکل را حل کرد: قیمت‌ها بر اساس عرضه و تقاضای واقعی در بورس کالا کشف می‌شود و نقره‌ی واقعی به عنوان پشتوانه این گواهی‌ها در انبارهای بیمه‌شده و تحت نظارت سازمان بورس نگهداری می‌شود.

برای درک بهتر، تصور کنید وارد سامانه بورس کالا می‌شوید و گواهی معادل ۱۰۰ گرم نقره می‌خرید. پس از انجام معامله، مالکیت ۱۰۰ واحد گواهی، معادل ۱۰۰ گرم از موجودی استاندارد نقره پذیرش‌شده در خزانه بورس کالا، برای خریدار ثبت می‌شود.

به همین راحتی شما می‌توانید این گواهی را بفروشید، نگه دارید یا در صورت تمایل در حجم‌های مشخص (شمش یک‌کیلویی) به‌صورت فیزیکی (شامل مالیات بر ارزش افزوده) تحویل بگیرید. این یعنی شما با چند کلیک، بدون دردسر حمل‌ونقل یا نگرانی از سرقت، می‌توانید در بازار قانونی و شفاف وارد سرمایه‌گذاری روی نقره شوید.

مشخصات کلیدی گواهی نقره که هر سرمایه‌گذار باید بداند

خرید یک گواهی شمش نقره معادل خرید یک گرم نقره عیار ۹۹۹٫۹ استاندارد با نماد معاملاتی «CD۱SIB۰۰۰۱» در بورس کالا است. غیر از این کد معاملاتی، هیچ کد دیگری در بازار بورس برای نقره وجود ندارد تا معاملات به صورت شفاف و دقیق انجام شوند.

از مزایای معامله گواهی شمش نقره این است که امکان خرید حداقل یک گواهی و حداکثر ۱۰ هزار واحد گواهی شمش نقره معادل ۱۰ کیلوگرم در هر سفارش وجود دارد. یعنی بدون نیاز به سرمایه‌ی بالا، می‌توان در بازاری امن و قانونی، سهمی از نقره واقعی داشت. همچنین سقف خرید برای سرمایه‌گذاران حقیقی تا ۴۰ هزار واحد (یعنی ۴۰ کیلوگرم نقره) تعیین شده است. این محدودیت برای اشخاص حقوقی ۳۰۰ هزار گواهی (معادل ۳۰۰ کیلوگرم) می باشد.

از نظر زمانی نیز، بورس کالا برای این گواهی تقویم دقیقی دارد:

• معاملات از شنبه تا پنجشنبه انجام می‌شود.
• مرحله‌ی پیش‌گشایش از ساعت ۱۱:۴۵ تا ۱۲:۰۰ است.
• سپس حراج تک‌قیمتی در ساعت ۱۲:۰۰ برگزار می‌شود.
• بعد از آن، حراج پیوسته تا ساعت ۱۸:۰۰ ادامه دارد.
• دامنه‌ی نوسان مجاز قیمت نیز ۱۰± درصد نسبت به قیمت پایانی روز قبل تعیین شده است.

در بخش بعدی، گام‌به‌گام توضیح می‌دهیم که چگونه می‌توانید وارد بازار گواهی شمش نقره شوید، از ثبت‌نام و دریافت کد بورسی گرفته تا انجام اولین معامله در سامانه آنلاین.

خرید آنلاین گواهی شمش نقره (قدم به قدم)

ثبت نام در سامانه سجام قدم اول در روند خرید گواهی شمش نقره است و شما باید کد بورسی دریافت کنید و سپس با انتخاب کارگذاری مورد نظر و پیدا کردن نماد مربوط به شمش نقره «CD۱S۱B۰۰۰۱» برای خرید نقره به مقدار مورد نیاز اقدام کنید. در ادامه قرار است به صورت قدم به قدم شما را برای خرید گواهی شمش نقره همراهی کنیم.

۱. دریافت کد معاملاتی بورس کالا

کد بورسی یعنی شما مجاز به فعالیت در بورس هستید، اما برای خرید نقره باید یک قدم دیگر بردارید. به سامانه ایبیگو (EBGO) بروید، کارگزاری موردنظرتان را انتخاب کنید و کد معاملاتی بورس کالا بگیرید. این کد در واقع مجوز فعالیت در بازار گواهی‌های سپرده است و مسیر شما را به جایی که گواهی‌های سپرده معامله می‌شوند باز می‌کند.

۲. واریز وجه و آماده‌سازی حساب سپرده کالایی

پس از دریافت کد معاملاتی، باید مبلغ مورد نظر را به حساب کارگزاری واریز کنید. کارگزاری این وجه را از دفتر اصلی به دفتر سپرده کالایی منتقل می‌کند تا سرمایه شما برای خرید گواهی آماده باشد.

این انتقال به معنی آمادگی سرمایه برای انجام معامله است و بدون آن امکان خرید وجود ندارد. یادتان باشد، حتی اگر قصد دارید فقط چند گرم نقره بخرید، باید وجه کافی در حسابتان وجود داشته باشد تا این فرایند به درستی انجام شود.

۳. ثبت سفارش خرید گواهی نقره

در سامانه معاملاتی کارگزاری‌، وارد بخش گواهی سپرده کالایی نقره شوید، نماد مربوطه (CD۱SIB۰۰۰۱) را انتخاب کنید و سفارش خود را ثبت کنید.

در ادامه با مشخص کردن تعداد واحد مورد نظر و بررسی دامنه نوسان قیمت، می‌توانید سفارش خرید نقره خود را ثبت کنید. پس از انجام معامله، مالکیت رسمی نقره به‌صورت دیجیتال در سامانه بورس کالا به نام خریدار ثبت می‌شود.

۴. تحویل فیزیکی شمش نقره (در صورت تمایل)

دارندگان گواهی نقره در صورت تمایل می‌توانند نقره خود را به‌صورت فیزیکی تحویل بگیرند البته این روش شامل پرداخت مالیات بر ارزش افزوده می‌شود. برای این کار، باید حداقل ۱۰۰۰ گواهی نقره (معادل یک شمش یک‌کیلویی) در اختیار داشته باشند و از طریق کارگزاری، درخواست ترخیص از انبار ثبت کنند. پس از بررسی و تایید مراحل توسط بورس کالا، زمان مراجعه به انبار رسمی اعلام می‌شود.

در زمان تحویل، شمش نقره بررسی می‌شود؛ اگر ایرادی نداشت، تحویل انجام می‌شود. اما اگر مغایرتی بین مشخصات اعلامی و واقعیت وجود داشته باشد، مسئولیت با انباردار است و او موظف است شمش مطابق مشخصات را به خریدار تحویل دهد.

هزینه‌ها و کارمزدهای خرید نقره در بورس

در ادامه با هزینه‌ها و کارمزدهایی که در فرآیند خرید، فروش و نگهداری نقره باید مورد توجه قرار گیرند آشنا می‌شوید.

کارمزد خرید و فروش گواهی سپرده نقره

در معاملات گواهی سپرده شمش نقره، کارمزد هر سمت معامله برای مشتریان عادی حدود ۰٫۲۴ درصد ارزش معامله است؛ یعنی خریدار هنگام خرید و فروشنده هنگام فروش، هرکدام جداگانه این کارمزد را پرداخت می‌کنند. بنابراین اگر یک سرمایه‌گذار گواهی را خریداری و بعداً بفروشد، مجموع کارمزد رفت‌وبرگشت او حدود ۰٫۴۸ درصد خواهد بود. تحویل فیزیکی شمش، معامله جداگانه‌ای با کارمزد ۰٫۴۸ درصد نیست و هزینه‌های آن شامل انبارداری، ترخیص، ارزیابی احتمالی و مالیات‌های مربوط می‌شود.

هزینه‌های انبارداری نقره

هزینه انبارداری به‌صورت روزانه و بر اساس تعداد گواهی‌های تحت مالکیت محاسبه می‌شود. نرخ هر روز نگهداری ثابت و دائمی نیست و بورس کالا می‌تواند آن را در دوره‌های مشخص تعدیل کند. بنابراین هزینه نهایی از حاصل‌ضرب تعداد گواهی‌ها، تعداد روزهای نگهداری و نرخ جاری انبارداری به دست می‌آید. مالیات بر ارزش افزوده خدمات انبارداری نیز جداگانه محاسبه می‌شود. دارندگان گواهی باید بدهی انبارداری خود را در پایان شهریور و اسفند تسویه کنند؛ این مبلغ هنگام فروش یا تحویل فیزیکی نیز از دارایی یا وجه مشتری تسویه می‌شود.

نحوه پرداخت هزینه‌های انبارداری

پرداخت هزینه انبارداری بسته به نوع نگهداری نقره در دو حالت انجام می‌شود. در حالت اول، اگر گواهی سپرده نقره بدون دریافت فیزیکی فروخته شود، هزینه انبارداری به‌صورت خودکار و یکجا از مبلغ فروش کسر می‌شود.

به عنوان مثال، اگر سرمایه‌گذار ۱۰۰ گواهی در اختیار داشته باشد و فقط یکی از آن‌ها را بفروشد، هزینه انبارداری کل ۱۰۰ گواهی تا همان تاریخ از حساب او کم می‌شود. در حالت دوم، اگر سرمایه‌گذار تصمیم بگیرد نقره را در انبار نگهداری کند، باید هزینه‌های مربوط را در بازه‌های تعیین‌شده، معمولا سالانه، پرداخت کند. در صورت تاخیر، جریمه‌ای معادل ۲۳٪ از مبلغ کل هزینه انبارداری لحاظ خواهد شد.

هزینه‌های مربوط به تحویل فیزیکی نقره

پیش از تحویل نقره فیزیکی، لازم است تمامی هزینه‌های مرتبط از جمله:

• هزینه‌ی انبارداری
• مالیات بر ارزش افزوده (۱۰ درصد)
• سایر هزینه‌های تعیین‌شده توسط بورس کالا

به حساب کارگزاری مربوطه واریز شود. همچنین، خرید و فروش گواهی سپرده شمش نقره، تا زمانی که به تحویل فیزیکی منجر نشود، مشمول مالیات بر ارزش افزوده خود نقره نیست. بااین‌حال، در صورت درخواست تحویل شمش از خزانه، خریدار باید مالیات بر ارزش افزوده را با نرخ قانونی روز و بر مبنای قیمت اعلامی خرید طبق ضوابط بورس کالا و صورتحساب مربوط پرداخت کند. در سال ۱۴۰۵ نرخ عمومی این مالیات ۱۰ درصد است. هزینه خدماتی مانند انبارداری نیز مالیات بر ارزش افزوده جداگانه دارد.

نتیجه گیری

گواهی شمش نقره یا سپرده نقره بدان معناست که شما صاحب نقره ای هستید که در انبارهای رسمی بورس کالا نگهداری می‌شود. خرید این گواهی راهی برای ورود به دنیای سرمایه گذاری نقره، بدون داشتن دردسرهای خرید نقره به صورت فیزیکی است. هر گواهی شامل ۱ گرم نقره ۹۹۹٫۹عیار است و این نقره به کاملا فیزیکی و ثبت شده به نام خریدار، در انبارهای بورس کالا وجود دارد.

با سند دیجیتالی نقره شما می‌توانید در بازار از قیمت‌ها به صورت لحظه‌ای خبر داشته باشید و معامله کنید. مزیت آن قابلیت سرمایه گذاری روی نقره با سرمایه اندک است و امنیت بالایی دارد و امکان معامله لحظه‌ای در زمان دلخواه را فراهم می‌کند. همچنین گواهی سپرده نقره نماد معاملاتی خاص خود را دارد.