محاصره دریایی با صادرات نفت ایران چه کرد؟| نفت ایران؛ از جنگ ۱۲روزه تا جنگ سوم

به گزارش اقتصاد آنلاین، روند صادرات نفت ایران در فاصله سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ از حفظ نسبی فروش در شرایط تحریمی، به کاهش شدید و اختلال گسترده در صادرات رسید.

تشدید فشار‌های خارجی، محدودیت‌های حمل‌ونقل و تنش‌های منطقه‌ای، مسیر حیاتی درآمد‌های نفتی ایران را با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌رو کرد.

اعتراف پزشکیان درباره صادرات نفت در بازه محاصره دریایی

مسعود پزشکیان سه روز بعد از امضای تفاهم‌نامه ۶۰ روزه ایران و آمریکا در مراسم سالگرد شهادت چمران گفت: «۴۰-۵۰ روز بود یک بشکه نفت از این خلیج فارس نتوانستیم صادر کنیم».

اشاره رییس جمهور به دوران محاصره دریایی بود. اما مقایسه آماری و مرور گزارش‌های منتشر شده، نشان می‌دهد صادرات نفت ایران در این دوره، نسبت به مدت مشابه سال گذشته، چه مسیری را طی کرده است.

حفظ صادرات در جنگ ۱۲ روزه

دقیقا سال گذشته، خبرگزاری رویترز در ۲۹ خرداد ۱۴۰۴، در گزارشی اعلام کرد که ایران با وجود حملات و تنش‌های منطقه‌ای، توانست صادرات نفت خود را تا حد زیادی حفظ کند. این گزارش به بهانه وضعیت صادرات نفت ایران در جنگ ۱۲ روزه ارائه شد. 

 بر اساس داده‌های شرکت‌های ردیابی نفتکش‌ها، صادرات نفت ایران در آن مقطع حدود ۱.۷ میلیون بشکه در روز برآورد می‌شد. ایران برای جلوگیری از توقف صادرات، روش‌های جدیدی مانند کاهش تعداد نفتکش‌های حاضر در پایانه خارک، تغییر زمان‌بندی بارگیری و انتقال بخشی از ذخایر نفتی به نزدیکی بازار چین را در پیش گرفت.

طبق گزارش رویترز، اما در ماه‌های بعد، با تشدید تحریم‌های آمریکا، محدودیت‌های حمل و نقل دریایی و کاهش خرید نفت ایران از سوی چین، صادرات نفت کشور روندی نزولی در پیش گرفت.

یکسال بعد، محاصره دریایی و سقوط صادرات نفت به کف ۶ ساله

اما یکسال بعد، یعنی ۱۴ خرداد ۱۴۰۵، در حالی که ایران در محاصره دریایی به سر می‌برد، رویترز گزارش داد صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران در اردیبهشت امسال به روزانه حدود ۲۰۹ هزار بشکه در روز کاهش یافته است؛ رقمی که پایین‌ترین سطح صادرات نفت ایران در حدود ۶ سال گذشته محسوب می‌شود.

ادامه صادرات با وجود فشارها

سرانجام بعد از امضای تفاهم ۶۰ روزه در تاریخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، آمریکا رسما پایان محاصره دریایی ایران را اعلام کرد. همچنین برخی تحریم‌های خرید نفت از ایران به حالت تعلیق درآمد. 

اما دوباره همزمان با اوج گرفتن تنش‌ها میان ایران و آمریکا، تحریم‌های نفتی دوباره احیا شد. رویترز در تاریخ ۲۳ تیر ۱۴۰۵، به نقل از محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت نوشت که با وجود لغو معافیت ۶۰ روزه آمریکا، صادرات نفت ایران بدون وقفه ادامه دارد و وزارت نفت سازوکار‌های لازم برای مقابله با تحریم‌ها را دارد. همچنین گزارش داد با بازگشت محاصره دریایی آمریکا علیه ایران، بازار انتظار دارد جریان نفت ایران از منطقه کاهش یابد.

بهبود نسبی، زیر سایه جنگ

در ۲۸ تیر ۱۴۰۵، رویترز با استناد به داده‌های شرکت کپلر گزارش داد که صادرات نفت و میعانات ایران در نیمه اول تیر ماه امسال حدود ۱۶ درصد نسبت به میانگین روزانه خرداد ماه افزایش یافته است، به این معنی که در هفته‌های اخیر تا حدود ۷۰۰ تا ۷۵۰ هزار بشکه در روز بهبود یافته است. هرچند همزمان هشدار داد که با از شروع درگیری ها، سرعت ارسال محموله‌ها دوباره کاهش یافته است.

در ۳۰ تیر ۱۴۰۵، اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا اعلام کرد، خرید نفت ایران توسط چین کاهش یافته است و این موضوع را نتیجه تحریم‌های آمریکا علیه پالایشگاه‌های خصوصی چین دانست.

جمع بندی

بر اساس این گزارش، آمارهای منتشر شده حاکی از آن است که صادرات نفت ایران متوقف نشده، اما هنوز به سطح پیش از تشدید جنگ و تحریم‌ها بازنگشته است و چشم‌انداز آن همچنان با ابهام همراه است.