میزگرد تخصصی «تابآوری انرژی» به همت مؤسسه آموزشی آتیه ایرانیان و با حضور جمعی از مدیران و کارشناسان حوزه انرژی برگزار شد. در این نشست، دکتر وحید زارع فکری، معاون سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذاری نیرو، به تشریح مهمترین چالشهای صنعت برق کشور پرداخت و بر لزوم بازنگری در برخی سیاستهای کلان انرژی تأکید کرد.
وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به ساختار فعلی تولید برق در کشور اظهار داشت: بیش از ۸۰ درصد برق ایران توسط نیروگاههای حرارتی تولید میشود و همین مسئله نشان میدهد که بخش برق کشور وابستگی بسیار بالایی به سوختهای فسیلی دارد.
زارع فکری با بیان اینکه توسعه نیروگاههای حرارتی در سالهای گذشته نقش مهمی در تأمین برق کشور ایفا کرده است، افزود: با این حال باید توجه داشت که توسعه آینده این بخش با محدودیتهایی در حوزه تأمین سوخت مواجه خواهد بود و نمیتوان بدون در نظر گرفتن این واقعیت برای افزایش ظرفیت نیروگاهی برنامهریزی کرد.
معاون سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذاری نیرو توضیح داد که بخش قابل توجهی از گاز تولیدی کشور باید برای تزریق به مخازن نفتی مورد استفاده قرار گیرد تا امکان حفظ و افزایش تولید نفت فراهم شود. به گفته وی، همین مسئله موجب میشود منابع گازی در دسترس برای توسعه نیروگاههای جدید محدودتر از آن چیزی باشد که معمولاً تصور میشود.
وی افزود: در بسیاری از تحلیلها فرض بر این است که با توسعه نیروگاههای گازی میتوان تمام نیازهای آینده کشور را پاسخ داد، اما واقعیت این است که منابع سوختی کشور دارای مصارف متعددی هستند و سیاستگذاری در این حوزه باید بر اساس ملاحظات بلندمدت انجام شود.
زارع فکری در ادامه به موضوع ناترازی برق پرداخت و اظهار کرد: برآوردها نشان میدهد که کشور در حال حاضر با ناترازی ۱۵ تا ۲۰ هزار مگاواتی در حوزه برق مواجه است؛ مسئلهای که به یکی از مهمترین دغدغههای بخش انرژی تبدیل شده است.
وی خاطرنشان کرد: در حالی که شکاف میان عرضه و تقاضای برق به این ارقام رسیده، ظرفیت واردات برق کشور محدود است و نمیتواند پاسخگوی این حجم از ناترازی باشد.
معاون سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذاری نیرو با اشاره به وضعیت واردات برق کشور گفت: کل ظرفیت واردات برق ایران حدود سه هزار مگاوات است، اما میزان واردات عملیاتی از این عدد کمتر بوده و بخشی از برق مورد نیاز کشور در حال حاضر از ترکیه تأمین میشود.
وی افزود: این در حالی است که در سالهای گذشته ایران در برخی مقاطع به کشورهای منطقه از جمله ترکیه صادرات برق داشته و این تغییر وضعیت، اهمیت برنامهریزی برای آینده صنعت برق را بیش از پیش آشکار میکند.
زارع فکری در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیتهای کمتر مورد توجه قرار گرفته در صنعت برق اشاره کرد و گفت: به دلیل سهم بالای نیروگاههای حرارتی در تولید برق کشور، تولید انرژی در بسیاری از ساعات شبانهروز روندی نسبتاً پایدار دارد و در ساعات شب نیز ادامه پیدا میکند.
وی توضیح داد: در ساعات شب، مصرف برق کاهش پیدا میکند اما تولید نیروگاههای حرارتی همچنان ادامه دارد. در نتیجه در برخی بازههای زمانی با مازاد تولید مواجه میشویم؛ ظرفیتی که میتواند به یک فرصت اقتصادی تبدیل شود.
این کارشناس حوزه انرژی معتقد است که تفاوت زمانی میان ایران و برخی کشورهای غربی منطقه، امکان صادرات برق در ساعات کممصرف داخلی را فراهم میکند.
زارع فکری با اشاره به بازار کشورهای همسایه اظهار کرد: در زمانی که مصرف داخلی کاهش پیدا میکند، برخی کشورهای منطقه همچنان در ساعات اوج مصرف قرار دارند و این موضوع میتواند فرصت مناسبی برای صادرات برق ایجاد کند.
وی افزود: با وجود این ظرفیت، زیرساختهای مورد نیاز برای توسعه صادرات برق در برخی نقاط کشور به ویژه در مناطق غربی به اندازه کافی توسعه پیدا نکرده است و بخشی از فرصتهای موجود همچنان بلااستفاده باقی ماندهاند.
معاون سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذاری نیرو در ادامه به موضوع رشد مصرف انرژی در کشور پرداخت و گفت: افزایش مصرف برق در سالهای اخیر صرفاً ناشی از رفتارهای مصرفی نیست، بلکه تحت تأثیر رشد جمعیت، گسترش شهرنشینی، توسعه صنایع و تغییر سبک زندگی نیز قرار دارد.
وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل نمیتوان انتظار داشت مصرف انرژی به سطح سالهای گذشته بازگردد، اما میتوان از طریق سیاستهای مناسب، روند رشد مصرف را مدیریت و کنترل کرد.
زارع فکری در همین رابطه به وضعیت تجهیزات مصرفکننده انرژی اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعاتی که کمتر مورد توجه قرار گرفته، بهرهوری لوازم خانگی و تجهیزات برقی است.
وی افزود: امروز بخش قابل توجهی از بازار در اختیار محصولاتی قرار دارد که مصرف انرژی بالایی دارند و استفاده گسترده از این تجهیزات فشار مضاعفی بر شبکه برق وارد میکند.
معاون سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذاری نیرو با تأکید بر ضرورت افزایش بهرهوری در بخش مصرف اظهار داشت: مدیریت مصرف صرفاً به معنای محدود کردن مصرفکنندگان نیست، بلکه باید از طریق ارتقای فناوری و استفاده از تجهیزات کارآمد، میزان انرژی مورد نیاز برای تأمین یک سطح مشخص از رفاه کاهش یابد.
وی همچنین به موضوع شدت انرژی اشاره کرد و گفت: یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی عملکرد اقتصادی کشورها، شدت انرژی است؛ شاخصی که نشان میدهد برای تولید هر واحد ارزش افزوده چه میزان انرژی مصرف میشود.
زارع فکری تصریح کرد: هرچه شدت انرژی بالاتر باشد، به این معناست که اقتصاد برای تولید ثروت و ارزش افزوده به انرژی بیشتری نیاز دارد و این موضوع نشاندهنده کاهش بهرهوری است.
وی در بخش پایانی سخنان خود به سیاستهای انرژی کشور اشاره کرد و گفت: طی سالهای گذشته دسترسی به منابع فسیلی ارزان به عنوان یکی از مزیتهای رقابتی اقتصاد ایران مطرح بوده است، اما این رویکرد در برخی موارد باعث کاهش انگیزه برای افزایش بهرهوری شده است.
معاون سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذاری نیرو تأکید کرد: آنچه باید به عنوان مزیت رقابتی مورد توجه قرار گیرد، نه صرفاً ارزان بودن انرژی، بلکه پایداری دسترسی به آن است. صنعت باید این اطمینان را داشته باشد که منابع انرژی مورد نیازش بدون وقفه و به صورت مستمر در اختیار آن قرار خواهد گرفت.
زارع فکری در پایان خاطرنشان کرد: آینده صنعت برق بیش از آنکه به افزایش صرف ظرفیت تولید وابسته باشد، به اصلاح ساختارهای اقتصادی، ارتقای بهرهوری، توسعه تجارت برق و مدیریت هوشمندانه مصرف انرژی گره خورده است؛ موضوعاتی که میتوانند نقش مهمی در افزایش تابآوری انرژی کشور ایفا کنند.
دیدگاهتان را بنویسید