با افزایش قیمت انرژی ناشی از جنگ ایران، چشمانداز تورم آمریکا بار دیگر صعودی شده و فدرال رزرو در حالی با این چالش روبهرو است که اعتماد به توانایی آن در مهار تورم تضعیف شده است؛ موضوعی که نگرانی سرمایهگذاران و مصرفکنندگان را تشدید کرده است.
به نظر میرسد دور جدیدی از تورم در ایالات متحده پیش از آنکه فدرال رزرو بهطور کامل از پیامدهای موج قبلی رهایی یابد، آغاز شود.
با افزایش شدید هزینههای سوخت در پی جنگ ایران، نگرانیها درباره پیامدهای داخلی در حال افزایش است. مصرفکنندگان، معاملهگران اوراق قرضه و اقتصاددانان همگی اکنون انتظار دارند قیمتها در سال آینده افزایش یابد. حتی پیش از جهش قیمت انرژی و پیش از آنکه دونالد ترامپ رئیس جدید خود را با مأموریت تسهیل سیاست پولی منصوب کند اعتبار فدرال رزرو در مبارزه با تورم زیر سؤال رفته بود.
جنگ ایران در حال افزایش چشمانداز تورم در آمریکا است
یک شوک نفتی میتواند زمان دستیابی فدرال رزرو به هدف تورمی ۲ درصدی را بیش از پیش به تعویق بیندازد در حالی که آخرین باری که این نهاد میتوانست از «موفقیت کامل» سخن بگوید، هرچه بیشتر به گذشته دور میشود. پنج سال از آن زمان گذشته و همچنان ادامه دارد. در این مدت، قیمتها بهطور متوالی تحت تأثیر همهگیری جهانی، جنگ در اوکراین، تعرفهها و اکنون جنگ دیگری در ایران قرار گرفتهاند.
تداوم شوکهای اقتصادی و فشار بر سیاست پولی
هر یک از این رویدادها بهتنهایی ممکن است موقتی به نظر برسند. در طول این دورهها، سرمایهگذاران و اقتصاددانان به توانایی فدرال رزرو برای مهار تورم دستکم در نهایت اعتماد داشتند. اما با انباشته شدن شوکهای کوتاهمدت، ممکن است آمریکاییها شروع به تردید کنند که آیا این «بلندمدت» مهم واقعاً دستیافتنی است یا صرفاً سرابی بیش نیست.
ایتان هریس، رئیس پیشین تحقیقات اقتصاد جهانی در بانک آو آمریکا سکیوریتیز، میگوید: ریسک یک شوک طولانیمدت نفتی این است که میتواند بهنوعی آخرین ضربه باشد. او میافزاید: پس از پنج سال تورم بالا، اکنون با موج دیگری از تورم مواجه هستید. حتی اگر این وضعیت تنها چند ماه ادامه یابد، به گفته او، ممکن است کافی باشد تا مردم را متقاعد کند که «تورم بالا ماندگار شده است.
تردیدها درباره تعهد فدرال رزرو به هدف تورمی
در ماههای اخیر، مقامات فدرال رزرو به نگرانیها درباره میزان تعهد واقعی خود به هدفی که بارها از دستیابی به آن بازماندهاند، توجه نشان دادهاند.
در اواخر سال گذشته، بث همک، رئیس فدرال رزرو کلیولند، به گفتوگوهای فعالان بازار» اشاره کرد که در آنها این پرسش مطرح شده بود که آیا بانک مرکزی ممکن است تورم نزدیک به ۳ درصد را تحمل کند. او گفت: بازگرداندن تورم به ۲ درصد برای اعتبار ما حیاتی است. در رویدادی در ژانویه، جان ویلیامز از فدرال رزرو نیویورک درباره میزان اطمینان خود نسبت به پیشبینی این نهاد که نشان میدهد تورم تنها در سال ۲۰۲۷ به هدف بازمیگردد مورد پرسش قرار گرفت و از او خواسته شد که بگوید این هدف چقدر «واقعبینانه است. او پاسخ داد: «کاملاً واقعبینانه.»
نقش رئیس جدید فدرال رزرو در اعتمادسازی
احتمالاً نقش مهمی در تقویت این پیام بر عهده کوین وارش، گزینه ترامپ برای ریاست فدرال رزرو، خواهد بود. انتظار میرود او در اواسط ماه مه جانشین پاول شود، هرچند این زمانبندی ممکن است تغییر کند. وارش باید سرمایهگذاران را متقاعد کند که حاضر است مستقل از رئیسجمهوری عمل کند که اعلام کرده تورم مهار شده و نرخهای پایین را بهعنوان معیار اصلی خود برای انتخاب رئیس جدید مطرح کرده است.
شاخص ترجیحی فدرال رزرو برای سنجش قیمت مصرفکننده از اواخر سال گذشته در محدودهای اندکی کمتر از ۳ درصد در نوسان بوده است. البته این رقم نسبت به اوج بیش از ۷ درصدی پس از کووید کاهش چشمگیری دارد. اما این کاهش برای خارج کردن مسئله قیمتهای بالا از ذهن آمریکاییها کافی نبوده است.
نگرانیهای عمومی و فشارهای قیمتی جدید
بخش قابل توجهی از صاحبان کسبوکارهای کوچک همچنان تورم را مهمترین مشکل خود میدانند. رأیدهندگان آمریکایی نیز در سال انتخابات، این موضوع را در اولویتهای اصلی خود قرار دادهاند؛ و همه اینها پیش از افزایش قیمتهایی بوده که اکنون در نتیجه جنگ بر خانوارها و شرکتها تحمیل میشود بهطوری که قیمت بنزین بیش از ۳۰ درصد و گازوئیل حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است.
آمریکاییها ممکن است به این نتیجه برسند که شوکهای تورمی یکی پس از دیگری رخ میدهند و این پرسش را مطرح کنند که آیا این وضعیت به حالت عادی جدید تبدیل شده است یا خیر. جروم پاول در نشست خبری پس از جلسه ماه گذشته دقیقاً با همین پرسش مواجه شد.
افزایش شوکهای عرضه و چالشهای جدید
او گفت: کووید یک رویداد یکباره بود، درست است؟ این شوک عرضه انرژی هم یک رویداد یکباره است، و سپس به جهش قیمت نفت پس از حمله روسیه به اوکراین اشاره کرد. پاول افزود: نمیدانم که جهان بهگونهای تغییر کرده باشد که شوکهای عرضه بیشتری رخ دهد. اما تأکید کرد: در پنج سال گذشته، شوکهای عرضه بیشتری نسبت به سالهای قبل از آن دیدهایم. این یک واقعیت است.
اینها همان دستاندازهایی هستند که بانکهای مرکزی که ابزارهای مقابله با تورم آنها بر مدیریت تقاضا متکی است نمیتوانند کار زیادی دربارهشان انجام دهند. آنچه میتوانند انجام دهند، حفظ اعتماد به این است که مسیر دوباره هموار خواهد شد و افزایش قیمتها به موجهای بعدی تبدیل نمیشود. به بیان دیگر، باید انتظارات تورمی بلندمدت را مهار کنند.
ثبات نسبی انتظارات تورمی و چالشهای پیشرو
بهطور کلی، فدرال رزرو در این زمینه موفق بوده است. حتی در بدترین دوره تورم پس از کووید، برخی از مهمترین شاخصهای انتظارات بلندمدت در بازار اوراق قرضه افزایش شدیدی نداشتند. در هفتههای اخیر نیز نرخهای سربهسر پنج تا دهساله تغییر چندانی نسبت به میانگین سال ۲۰۲۵ نداشتهاند.
در مورد مصرفکنندگان، نظرسنجی هفته گذشته دانشگاه میشیگان نشان داد که انتظارات آنها از قیمتها در سال آینده افزایش یافته، اما در افق پنج تا دهساله اندکی کاهش داشته است.
شکاف میان انتظارات بازار و مصرفکنندگان
پاول در رویدادی در دانشگاه هاروارد در روز دوشنبه، در حالی که درباره پیامدهای احتمالی جنگ ایران سخن میگفت، اظهار داشت که انتظارات «فراتر از کوتاهمدت بهخوبی مهار شدهاند» و فدرال رزرو آنها را با دقت زیر نظر دارد.
با این حال، شاخصهای بازار اوراق و پیشبینیهای اقتصاددانان معمولاً با دیدگاههای فدرال رزرو همسو هستند و ممکن است نشاندهنده اندکی اعتماد بیش از حد باشند؛ به گفته هریس. در مقابل، نظرسنجیهای مصرفکنندگان که رفتارشان واقعاً اقتصاد را شکل میدهد به انتظارات تورمی بالاتر اشاره دارد و این نشان میدهد که اعتبار فدرال رزرو «تا حدی آسیب دیده است.
نقش اعتماد عمومی در مهار تورم
پژوهشها نشان میدهد که اعتماد عمومی به توانایی فدرال رزرو برای پیروزی در مبارزه با تورم، نقش مهمی در مهار برخی شوکها داشته است. برای مثال، یکی از دلایلی که افزایش تعرفهها در سال گذشته به افزایش گسترده قیمتها منجر نشد، این بود که انتظارات مهارشده مانع از افزایش فشارهای دستمزدی شد؛ بر اساس مطالعهای از فدرال رزرو نیویورک.
اما با ادامه تورم بالاتر از هدف، این اعتماد ممکن است دوام نیاورد. تحقیقات فدرال رزرو نشان میدهد که انتظارات ممکن است نسبت به گذشته شکنندهتر شده باشند و مقامات نیز درباره آن هشدار میدهند.
خطر تثبیت تورم و نگرانی سیاستگذاران
جف اشمید از فدرال رزرو کانزاسسیتی روز سهشنبه گفت خطر آن وجود دارد که تورم در نزدیکی ۳ درصد باقی بماند و اکنون زمان آن نیست که فرض کنیم تورم ناشی از افزایش قیمت نفت موقتی خواهد بود.
آنا پاولسون، رئیس فدرال رزرو فیلادلفیا، هفته گذشته گفت آمریکاییها طی پنج یا شش سال گذشته بهطور مداوم درباره قیمتها فکر کرده و صحبت کردهاند، بنابراین «این موضوع برجستهتر شده است. به گفته او، خطر بیشتری وجود دارد که انتقال افزایش قیمت سوخت و کود به انتظارات تورمی سریعتر و شاید پایدارتر باشد.» او همچنین به دامنه گسترده برآوردها در نظرسنجیها بهعنوان نشانهای از آسیبپذیری در برابر شوکهای جدید اشاره کرد.
تردید درباره «تورم موقتی» در شرایط جدید
و این همان چیزی است که اکنون در افق دیده میشود، در نتیجه حمله آمریکا و اسرائیل به ایران.
اقتصاددانان بانک بیانپی پاریبا ماه گذشته نوشتند: با توجه به تمام رویدادهای سالهای اخیر، آیا فدرال رزرو میتواند دوره دیگری از تورم ‘موقتی’ را به مردم آمریکا (و حتی به خود) بقبولاند؟ آنها افزودند: «یا اینکه مقامات این اقدام را بیش از حد پرریسک خواهند دانست؟
دیدگاهتان را بنویسید