آیا سختی کار بر حقوق تاثیر دارد؟ + چطور بفهمیم کار سختی دارد یا نه؟

کارهای سخت و زیان آور کارهایی هستند که در آنها عوامل فیزیکی شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی در وی ایجاد گردد ) که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن بوده و بتوان با بکارگیری تمهیدات فنی مهندسی، بهداشتی و ایمنی و غیره صفت سخت و زیان آور بودن را از آن مشاغل کاهش داد یا حذف نمود که بیمه و دولت برای این مشاغل شرایط خاص بازنشستگی تعیین کرده است که به موجب آن شخص زودتر بازنشسته شود.

انواع کارهای سخت و زیان آور

طبق ماده یک آئین نامه اجرایی بند ۵ جزء ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره الحاقی ماده ٧۶ و … قانون تأمین اجتماعی مصوب ۸۵/۱۲/۲۶ هیأت وزیران، مشاغل سخت و زیان آور به دو گروه تقسیم می شوند.

گروه اول – مشاغلی که صفت سخت و زیان آور با ماهیت شغلی وابستگی دارد اما میتوان با به کارگیری تمهیدات ،بهداشتی ایمنی و تدابیر فنی مناسب توسط کارفرما سختی و زیان آوری آنها را حذف کرد.

گروه دوم – مشاغلی که ماهیتا سخت و زیان آور بوده و با به کارگیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر فنی توسط کارفرما سخت و زیان آوری آنها کاهش یافته ولی کماکان سخت و زیان آوری آنها حفظ می گردد.

بنابراین مشاغل سخت و زیان آور دو نوع هستند. در نوع اول می توان با تمهیداتی صفت و سخت و زیان آور آنها را حذف نمود و لذا اینگونه مشاغل به صورت دائمی سخت و زیان آور نیستند و با تشخیص کمیته بدوی استانی در زمره مشاغل عادی در می آیند ولی مشاغل نوع دوم سخت و زیان آور بودن آنها همیشگی است.

طبق ماده ۳ آئین نامه کارفرمایان از تاریخ تصویب آئین نامه اسفند (۸۵) تمام یا برخی از مشاغل آنها در کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی یا شورایعالی حفاظت فنی سخت و زیان آور شناخته شده یا می شوند، مکلفند ظرف دو سال از تاریخ ابلاغ تصمیم قطعی کمیته یـا شورا نسبت به ایمن سازی عوامل و شرایط محیط کار اقدام و صفت سخت و زیان آوری مشاغل گروه اول را حذف و نتیجه را به کمیته بدوی برای بررسی و تأیید گزراش می شود؛ لذا در خصوص اینگونه مشاغل ادعای سخت و زیان آور بودن از تاریخ مذکور به بعد پذیرفته نمی شود.

مرجع تشخیص مشاغل سخت و زیان آور

طبق ماده ۲ آئین نامه تعیین سخت و زیان آور بودن مشاغل و نوع آن (الف یا ب ماده یک آیین نامه یا همان نوع اول و دوم حسب درخواست کارگر، کارفرما، تشکل ها، وزرات بهداشت و درمان و آموزش پزشکی وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی در هر کارگاه با بررسی شرایط کار توسط کارشناسان بهداشت حرفه ای مزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت کار و با تأیید توسط کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی انجام می گیرد.

اول کمیته بدوی استانی تشخیص مشاغل سخت و زیان آور

کمیته بدوی استانی مرکب از ۵ عضو به شرح ذیل است که برای مدت سه سال منصوب میشوند.

۱ معاون روابط کار سازمان کار و امور اجتماعی استان به عنوان رئیس جلسه (یا وکیل وی، معاون امور بیمه ای اداره تامین اجمتاعی استان یا نماینده وی کارشناس مسئول بهداشت حرفه ای معاونت بهداشتی دانشگاه یا داشنکده علـوم پزشکی ذیربط ).

نماینده کارگران حسب معرفی نشکل حائز اکثریت استانه نماینده کارفرمایان حسب معرفی انجمنهای صنفی کارفرمایی استان جلسات کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی در سازمان کار و امور اجتماعی استان تشکیل و با حضور چهار نفر رسمیت می یابد. تصمیمات جلسه با اکثریت است. حاضرین معتبر حوزه صلاحیت کمیته بدوی – طبق بند الف ماده ۹ آئین نامه کمیته بدوی وظیفه (صلاحیت دارد که در خصوص ۱ بررسی تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور مورد درخواست متقاضی -۲ مواردی که با اتخاذ تدابیر لازم حالت سخت و زیان آوری شغل و مشاغل از بین رفته و در زمره مشاغل عادی در آمده رسیدگی و رأی صادر کند علاوه بر آن طبق بند ، این کمیته موظف به اجرای سیاستها و مصوبات شورای عالی حفاظت فنی نیز است.

بنابراین کمیته بدوی نسبت به سخت و زیان آور شغل مورد تقاضا و زمان اشتغال کارگر در مشاغل مذکور رسیدگی و رأی صادر می.کند نکته هم در خصوص صلاحیت کمیته های استانی این است که این کمیته ها فقط میتوانند در خصوص مشاغل سخت و زیان آور کارگران مشولین قانون (کار رسیدگی ورأی دهند لذا رسیدگی به اعاهای سایر حقوق بگیران از جمله کارمندان دولت یا سایر مشاغل سخت و زیان آور در صلاحیت آنها نیست آرای وحدت رویه ۱۵۱۵ – ۱۳۸۷/۷/۱۵ و ٨۶۵-١٢/١٨ ١٣٨٧ هیات ۵١۵-١٣٨٧/٧/۵ عمومی دیوان عدالت اداری نیز مفید این معنی است.

رأی کمیته بدوی ظرف ۱۵ روز اداری از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی توسط کارگر یا کارفرما است. دوم کمیته تجدیدنظر استانی تشخیص مشاغل سخت و زیان آور

کمیته تجدیدنظر استانی

۱- رئیس سازمان کار و امور اجتماعی استان به عنوان رئیس کمیته ۲ مدیرکل تأمین اجتماعی استان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی

نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان

نماینده کارفرمایان با معرفی انجمن صنفی کارفرمایی استان کمیته تجدیدنظر به اعتراض کارفرما یا کارگر در خصوص آرای کمیته های بدوی استانی رسیدگی میکند و رأی آن قطعی و لازم الاجرا است.

رأى کمیته تجدیدنظر به متقاضی یا سازمانهای ذیربط (بویژه سازمان تأمین اجتماعی ابلاغ میشود و چنانچه ذینفع نسبت به آن اعتراض داشته باشد بایـد ظـرف مدت ۳ ماه در دیوان عدالت اداری طرح دعوی نماید. در مورد مشاغل سخت و زیان آور قانونگذار احکام خاصی جهت حمایت از آنها وضع نموده است طبق اصلاحیه قانون تأمین اجتماعی کارفرمایان کارگاه های مشمول قانون مکلف هستند قبل از ارجاع کارهای سخت و زیان آور به بیمه شدگان ضمن انجام معاینات پزشکی آنان از لحاظ قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با نوع کار ارجاعی به وی نسبت به انجام معاینات دوره ای آنان که حداقل در هر سال نباید کمتر از یکبار باشد نیز به منظور آگاهی از روند سلامتی و تشخیص به هنگام بیماری و پیشگیری از فرسایش جسمی و روحی اقدام نمایند. علاوه بـر آن کارفرمایان مکلفند نسبت به ایمن سازی شرایط محیط کار طبق حد مجاز و استانداردهای مشخص شده اقدام نمایند.