یادداشت مهمان- یاسر شارمانی دکترای اندیشه سیاسی و پژوهشگر انقلاب اسلامی و فرزند سپهبد شهید علی شادمانی: در اندیشه سیاسی رهبرانی که بر «حرکت انقلابی» تأکید میکنند، سه مؤلفه اساسی همواره مورد توجه قرار میگیرد: شناخت لحظه، اقدام بهموقع و آمادگی برای پذیرش هزینه تصمیم. این سه عنصر در کنار هم باعث میشوند که یک نظام سیاسی در شرایط بحران دچار تعلل و سردرگمی نشود.
در نظام های انقلابی تداوم و تسریع در تعیین رهبری اهمیت راهبردی دارد و تحقق این اصل در نظام انقلابی مردم سالاری دینی در فهم کارکردی نهادی چون مجلس خبرگان موضوعیت می یابد.
بر این اساس رهبر شهید ما، شهید امام خامنه ای (رحمت الله علیه) بارها بر اقدام به موقع به عنوان مهمترین «خصیصه حرکت های انقلابی» تأکید داشتند.از جمله:
- سرعت در احساس تکلیف، خطر پذیری، حرکت بهنگام و بدون تردید ( ۱۹/۱۰/۱۴۰۱)
- شناخت نیاز لحظه و اقدام به هنگام (۱۹/۱۰/۱۳۹۵)
- پاسخ مومنانه به نیاز زمانه (۱۷/۱۰/۱۳۹۲)
- و…..
لذا امروز که نظام اسلامی مورد هجوم همه جانبه جبهه کفر قرار گرفته است بایستی همه اقدامات بهره مند از خصلت انقلابی باشند؛ چه اقدامات دفاعی و نظامی و چه اقداماتی که به استمرار حکمرانی و رفع خلأ قدرت مرتبط می شود.
امروز از اعضای مجلس خبرگان رهبری انتظار می رود به منظور تحقق توصیه های انقلابی رهبر شهیدمان در اقدامی به موقع، گزینه رهبری نظام را که ان شاالله با تأییدات و هدایت قلوب حضرت بقیه الله الاعظم (عج) به آن رسیده اند، اقدام نمایند.
در اینجا ذکر خاطره ای از جلسات مجلس خبرگان با امام شهیدمان حضرت آیت الله خامنه ای ضرورت دارد: در یکی از جلسات خبرگان، رئیس جمهور شهید آیت الله رئیسی تبیینی عالمانه، سیاست ورزانه و انقلابی نسبت به شرایط رهبری و انتخاب آن داشتند. در پایان سخنان، رهبر شهید ضمن تشکر از ایشان در تذکری فرمودند: «همه این مواردی که فرمودید برای رهبری لازم است اما شرط اساسی ولی فقیه که فراموش کردید ذکر کنید، عنصر شجاعت است»
حتما این عنصر شجاعت بر تصمیم به موقع مجلس خبرگان نیز صدق می کند لذا لازم می دانم از علمای معزز مجلس خبرگان تقاضا کنیم علاوه بر «اقدام به موقع انقلابی» در معرفی رهبری نظام، «شجاعانه» وارد صحنه شوند و از تاخیر در روند انتخاب و اعلام رهبری جلوگیری نمایند.
بر خلاف برخی تحلیلهای مغرضانه که این روزها برای تعلل در انتخاب رهبری شنیده می شود، تعیین سریع رهبری بر اساس ادبیات حکمرانی در بحران به علل ذیل ضرورت دارد:
۱- تثبیت مرجع نهایی تصمیمگیری و جلوگیری از خلأ قدرت:
وقتی مرکز تصمیمگیری نامشخص یا متعدد باشد، فرماندهی کلان دچار اختلال میشود و نهادهای مختلف ممکن است برداشتهای متفاوتی از راهبرد داشته باشند. لذا تعیین سریع رهبری، مرجع نهایی تصمیمگیری را تثبیت میکند.
۲- حفظ انسجام نهادهای حکومتی
در نظام انقلابی ما که رهبری مسئول تنظیم روابط و هماهنگی میان قوای سهگانه است این وظیفه با هدف جلوگیری از تداخل، رفع اختلافات، و تضمین همافزایی برای حل مشکلات اساسی کشور انجام میشود. لذا تأخیر در تعیین جانشین میتواند باعث چندصدایی در ساختار قدرت شود.
۳- پیام بازدارنده به جبهه دشمن
بر اساس نظریههای بازدارندگی، دشمن زمانی جسورتر میشود که تصور کند نظام سیاسی دچار تزلزل شده است. لذا تعیین سریع رهبری به معنی این است که: ساختار نرم قدرت پایدار است و بحران داخلی ایجاد نشده است.
۴- جلوگیری از رقابتهای فرسایشی درون نخبگان
چنانچه در دورههای انتقال قدرت، فرآیند طولانی شود ممکن است؛ رقابتهای سیاسی تشدید شود، جناحهای مختلف برای نفوذ بیشتر تلاش کنند. لذا انتخاب سریع رهبر، این دوره حساس را کوتاه میکند.
۵- حفظ اعتماد وانسجام اجتماعی
شفاف شدن سریع رهبری باعث افزایش اعتماد به نفس و کاهش اضطراب اجتماعی در مدیریت بحران می شود. اگر مردم درک شفافی از مرجع تصمیم گیری های کلان و تعیین کننده راهبرد جنگی کشور داشته باشند، آرامش بیشتری خواهند داشت
۶- استمرار فرماندهی راهبردی
انتقال سریع قدرت اولا باعث می شود دکترین دفاعی کشور بدون وقفه ادامه یابد و ثانیاً فرماندهی کلان دچار اختلال نشود
۸-جلوگیری از جنگ روایتها
در فضای رسانهای امروز، هر خلأ سیاسی میتواند به سرعت به جنگ روایتها تبدیل شود.
لذا در صورت هرگونه تعلل و تاخیر ممکن است: رسانههای خارجی روایتهای مختلف میسازند، شایعات گسترش پیدا میکند. لذا انتخاب سریع رهبر این فضا را محدود میکند.
۹- پیام ثبات به محیط بین الملل
دولتها و قدرتهای جهانی در زمان بحران به دنبال نشانههایی از ثبات سیاسی هستند. اگر انتقال قدرت سریع انجام شود؛ پیام ثبات به بازیگران بینالمللی ارسال میشود و امکان سوءبرداشت کاهش مییابد
۱۰- تداوم مشروعیت نظام سیاسی
یکی از مهمترین آزمونهای هر نظام سیاسی، نحوه مدیریت انتقال قدرت است. انتقال سریع و قانونی رهبری نشان میدهد که نهادهای سیاسی کارآمد هستند و ساختار نظام وابسته به فرد نیست بلکه مبتنی بر قانون است.
والسلام
دیدگاهتان را بنویسید