به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از بلومبرگ، قیمت نفت بیشترین جهش چهار سال اخیر را تجربه کرد؛ در حالی که معاملهگران در حال ارزیابی پیامدهای بستهشدن عملی تنگه هرمز در پی حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران و تازهترین تبادل آتش در منطقه بودند.
شاخص جهانی برنت حدود ۸ درصد افزایش یافت و به نزدیکی ۷۹ دلار در هر بشکه رسید؛ پس از آنکه پیشتر تا ۱۳ درصد صعود کرده و به بالاترین سطح خود از ژانویه ۲۰۲۵ رسیده بود. تردد نفتکشها در این گذرگاه راهبردی در سواحل ایران ــ که یکپنجم نفت جهان و حجم بالایی از گاز از آن عبور میکند ــ تا حد زیادی متوقف شده است؛ زیرا مالکان کشتیها و معاملهگران همزمان با گسترش درگیریها، بهصورت خودخواسته توقفی در فعالیتها اعمال کردهاند.
گسترش درگیریها و توقف تردد نفتکشها
درگیریها اواخر یکشنبه و تا بامداد دوشنبه تشدید شد. ساکنان دبی و ابوظبی صبح دوشنبه از شنیدن صدای انفجار خبر دادند، در حالی که خبرگزاری فرانسه اعلام کرد دود از سفارت آمریکا در کویت به هوا برخاسته است.
در لبنان، حزبالله بهعنوان نیروی نیابتی ایران به اسرائیل حمله کرد و نیروهای اسرائیلی نیز در پاسخ، اهدافی را در این کشور هدف قرار دادند.
این جنگ مرحلهای خطرناک و تازه برای بازار جهانی نفت رقم زده است. آمریکا و اسرائیل روز شنبه موشکهایی را به اهدافی در سراسر ایران شلیک کردند و همزمان از مردم خواستند علیه نظام اسلامی قیام کنند. تهران نیز با موجی از حملات علیه اسرائیل و همچنین پایگاههای آمریکا و دیگر اهداف در کشورهایی از جمله عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، کویت و بحرین پاسخ داد. آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، کشته شد.
قیمت فرآوردههای نفتی نیز همگام با نفت خام افزایش یافت؛ بهطوریکه قراردادهای آتی گازوئیل تا ۱۷ درصد جهش کرد.
مواضع تهران و واشنگتن درباره تنگه هرمز
در حالی که مقامهای ایرانی روز یکشنبه اعلام کردند آبراه هرمز همچنان باز است، همزمان گفتند سه نفتکش را هدف قرار دادهاند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز اعلام کرد نیروهای آمریکایی ۹ شناور نیروی دریایی ایران را غرق کردهاند و عملیات نظامی تا تحقق کامل اهداف ادامه خواهد داشت.
هریس خورشید، مدیر ارشد سرمایهگذاری شرکت کاروبار کپیتال در شیکاگو، گفت: «اگر تردد نفتکشها بهسرعت از سر گرفته شود، یا نشانههای معتبری از کاهش تنش یا مذاکرات پشتپرده دیپلماتیک شکل بگیرد، شاهد تعدیل قیمتها خواهیم بود؛ در غیر این صورت، احتمالاً قیمتها در سطوح بالا تثبیت میشوند.»
در واکنش به گسترش درگیریها، ائتلاف اوپکپلاس در نشست از پیش برنامهریزیشده آخر هفته توافق کرد سهمیه تولید ماه آینده را روزانه ۲۰۶ هزار بشکه افزایش دهد. این گروه ــ که ایران، عربستان سعودی و روسیه نیز در آن عضویت دارند ــ پیش از آغاز درگیریهای روز شنبه نیز انتظار میرفت افزایشهای ملایمی را از سر بگیرد.
نفت خام در سال جاری، تحت تأثیر تنشهای ژئوپلیتیک پایدار و مجموعهای از اختلالات موضعی عرضه، دو ماه متوالی افزایش قیمت را ثبت کرده است. این رشد در حالی رخ داده که انتظار گستردهای وجود داشت بازار نفت پس از افزایش عرضه اوپکپلاس و کشورهای خارج از این گروه، با مازاد قابلتوجهی روبهرو شود.
پیشبینی بانکها از آینده قیمت نفت
تحلیلگران سیتیگروپ از جمله مکس لیتون در یادداشتی پیش از آغاز معاملات روز دوشنبه اعلام کردند: «در سناریوی پایه ما، قیمت نفت برنت دستکم طی هفته آینده در محدوده ۸۰ تا ۹۰ دلار در هر بشکه معامله خواهد شد.»
آنها افزودند: «دیدگاه پایه ما این است که یا رهبری ایران تغییر میکند، یا نظام بهاندازهای دستخوش تغییر میشود که ظرف یک تا دو هفته جنگ متوقف شود، یا آمریکا پس از مشاهده تغییر در رهبری و عقبنشاندن برنامه موشکی و هستهای ایران در همین بازه زمانی، تصمیم به کاهش تنش بگیرد.»
در همین حال، مورگان استنلی پیشبینی خود از قیمت برنت در سهماهه دوم سال را از ۶۲ دلار و ۵۰ سنت به ۸۰ دلار در هر بشکه افزایش داد.
ایران روزانه حدود ۳.۳ میلیون بشکه نفت تولید میکند که معادل ۳ درصد از تولید جهانی است؛ با این حال، به دلیل موقعیت راهبردی خود در مجاورت تنگه هرمز، نفوذ بیشتری بر عرضه انرژی دارد. نفت تولیدی خلیج فارس برای رسیدن به بازارهای اصلی همچون چین، هند و ژاپن باید از این آبراه عبور کند.
ترامپ در گفتوگو با نیویورکتایمز اعلام کرد آمریکا قصد دارد حملات خود علیه ایران را برای «چهار تا پنج هفته» ادامه دهد. وی همچنین گفت در صورتی که رهبری جدید ایران خود را شریکی عملگرا نشان دهد، آماده لغو تحریمها است.
خطر عبور نفت از مرز ۱۰۰ دلار و پیامدهای تورمی
به گفته شرکت وود مکنزی، در صورتی که جریان عبور نفتکشها از تنگه هرمز بهسرعت از سر گرفته نشود، قیمت نفت میتواند از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رود. این شرکت افزود حتی با افزایش تولید اوپک در ماه آوریل، در صورت تداوم بستهبودن این آبراه، حجم اضافی تولید و ظرفیت مازاد این ائتلاف در دسترس نخواهد بود.
تحلیلگران جیپیمورگان چیس اعلام کردند اگر این آبراه به مدت ۲۵ روز بسته بماند، تولیدکنندگان بزرگ نفت در خاورمیانه ممکن است ناچار شوند با رسیدن مخازن ذخیرهسازی خشکی و دریایی به سقف ظرفیت، تولید خود را متوقف کنند.
افزایش هزینههای انرژی در صورت تداوم خطر تشدید فشارهای تورمی در سراسر جهان را به همراه دارد. این وضعیت میتواند مأموریت بانکهای مرکزی از جمله فدرال رزرو آمریکا را برای مدیریت آهنگ رشد قیمتها، در عین حمایت از رشد اقتصادی و اشتغال، پیچیدهتر کند.
پیش از جنگ با ایران، رئیسجمهور ترامپ رویکردی فزاینده تهاجمی در سیاست خارجی در پیش گرفته بود. در اواخر ژانویه، نیروهای آمریکایی وارد ونزوئلا شدند و نیکلاس مادورو، رئیسجمهور پیشین این کشور، را بازداشت کردند و سپس دولت آمریکا کنترل صنعت نفت این کشور را در دست گرفت.
دیدگاهتان را بنویسید